Boss Yönetişim A.Ş. Bordro Payroll Cpa

Konum: Haberler İSTANBUL, Mega Şehir Yükseliyor

İSTANBUL, Mega Şehir Yükseliyor

Çarşamba, 23 Aralık 2009 00:00
e-Posta Yazdır PDF

Dünyaca ünlü olan bu şehrin çok güzel bir hikâyesi vardır. Bu şehir, Avrupa Birliği üyesi olmamasına rağmen rekabet gücü yüksek olan “2010 Avrupa Kültür Başkenti “ ödülünü kazandı ve daha da önemlisi İstanbul 21.yy.ın mega şehir modeli haline geldi.

Günümüzden 50 yıl sonra dünya kentsel nüfusunun yüzde 20sini 10 milyon ve daha yüksek nüfusu olan yerler bünyesinde barındırıyor olacak.

 Asya da bulunan; Şangay, Mumbai, Karaçi ve Delhi’den sonra İstanbul 11 milyonluk nüfusu ile dünyanın en kalabalık 5.ci şehridir.  

 İstanbul’un 8000 yıl boyunca yer aldığı topraklar bir deprem bölgesidir ve İstanbul'un sel eğilimli bir coğrafyası vardır. Bununla beraber Avrupa ve Asya da bulunan sınırları ve ağırlıklı ticareti elinden tutan Boğaziçi, bu şehrin sınırları içerisindedir.

 Büyük (5,400 km) ve kalabalık ( km başına 2.400 kişi ) olan İstanbul’a son 5 yılda 250.000 kırsal göç yapılmış ve nüfusu her yıl daha da artmaya devam etmiştir. Son 50 yılda yıllık büyüme yüzde 4,5 oranında artmıştır, tıpkı ABD kıtasında bulunan Jacksonville gibi. (2292 km² alanı ve km² başına düşen 354 kişisi ile yıllık %5 büyüme oranı vardır.)

 İstanbul’un 8000 yıl boyunca yer aldığı topraklar bir deprem bölgesidir ve sel eğilimli bir coğrafyası vardır. Bununla beraber Avrupa ve Asya da bulunan sınırları ve ağırlıklı ticareti elinden tutan Boğaziçi, bu şehrin sınırları içerisindedir.

 1980 yılında İstanbul hızlı nüfus artışı karşısında, temel kent hizmetlerini sunarken çeşitli zorluklar yaşadı. Ağır sanayi sonucu Haliç’in kirlenmesi, tüm boş arazilerin gecekondu işgaline uğraması gibi sorunlarla karşı karşıya kaldı. Ancak, günümüzde bu sorunlar çözüldü ve İstanbul takdire şayan şekilde modernleşip bir dünya şehri haline geldi.

Hala yoğun trafik ve gecekondu problemi yaşasa da, Haliç temizlendi çevresine parklar bahçeler kuruldu. Gecekonduları da kapsayan tüm gelir grupları için konut üretimi ve ev sahibi olma oranı –bu günlerde %60- arttı. Yeni toplu taşıma sisteminin 23 km.si tamamlandı. Eski miraslar yüzünden yeraltı ulaşımı pek mümkün olmasa da şehir içinde tramvay, funiküler deniz ulaşımında ise feribot kullanılmaktadır ve bilgisayar çipi şeklindeki tek bilet ile yolcular geçiş kolaylığı yaşamaktadır.  Şehir, kamu ve özel sektör yatırımları, iş merkezleri, liman tesisleri ve sanayi merkezleri ile her geçen gün daha da yükseliyor.

 Peki, bu değişiklikleri kim ne amaçla körükledi? Avrupa Birliğine girmek için yerel yönetimler, ulusal ve mali anlamda reform yaptılar gelişmeler 1980’lerin sonunda başladı ancak 2002 yılında Recep Tayip Erdoğan’ın başbakan olmasıyla daha da hızlandı. Recep Tayip Erdoğan’ın partisi AKP (Adalet ve Kalkınma Partisi) ulusaldır ve İstanbul’un belediye yönetiminde de liderdir. Belediye başkanı Kadir Topbaş karizmatik ve vizyon sahibidir.  Sempatik idaresi ile ulusal yönetimde çok ilgi görmektedir. (modern günümüzün Jaime Lerner’ı olarak söylenebilir.)

 Özel ve kamu yatırımları da çok büyük önem taşır. Bu yatırımların 3 kilit noktası vardır, bunlardan biri İstanbul Büyükşehir Belediyesidir. Belediyenin yönetimi ilçelere bölünmüştür ve kararlar ilçe başkanları ile birlikte alınmaktadır. Bir diğeri ise genel şehir planlama ve alt yapıdır. Şehir planlama konusunda TOKİ başarılı bir örnektir. Son olarak da gerçekleşmiş ve gelişmekte olan projelerdir. İşte bu 3 önemli nokta yönetimin varlığını kanıtlamasına yardımcı olmuştur. Kentsel dönüşüm projeleri ve geniş ölçekli kalkınma planları ile daha fazla kişiye ulaşılmakla beraber gayrimenkul mülkiyet hakkı yabancılara da tanınmıştır.

 Anlattığım bu hikâye belki siz okuyuculara çok sıradan gelebilir ancak İstanbul 21.yy örnek modern kenti olabilmek için çok büyük mücadele içerisinde. Devlet fakirliği ve gelişim evresinde oluşan baskıları azaltmış olsa da hızla artan nüfusun olumsuz etkileri ve zayıflayan halk dayanışması göz ardı edilebilecek gibi değil.

 Siz okuyucular unutmamalısınız ki; İstanbul gibi şehirler her yıl orta büyüklükte bir şehrin nüfusu kadar göç alır. Böylesine bir negatif durum karşısında bile büyüme kalkınma ve çevre temizliği gibi konulara olan önceliği ve dikkati ile tartışmasız 21.yy.ın mega kenti olmaya adaydır.

Eugenie L. Birch is Nussdorf Professor of Urban Research at the University of
Pennsylvania, a Citistates Group Associate and a member of the Steering Committee of the World Urban Campaign.